بلاگ/آموزش بورس
شناسه خبر:502 تاریخ انتشار:1399/02/22 14:22 نویسنده: معصومه رنج خواه
گام به گام با آموزش سواد مالی

سواد مالی ضرورتی است که نیاز به آن در وضعیت کنونی و پیش روی اقتصاد ایران به شدت احساس می‌شود. همان‌طور که در مطلب اقتصاد ایران و ابرچالش‌های آن؛ مجلس یازدهم برای حل این چالش‌ها باید چه کند؟ می‌خوانید، اقتصاد کشور برای تداوم حیات خود نیاز به اصلاحاتی دارد که کارایی و بهره‌وری آن را افزایش دهد. در سطح فردی این مسئله با افزایش سواد مالی میسر خواهد شد.

در این مطلب گام به گام اجزای مختلف سواد مالی را شرح خواهیم داد و به مطالب مرتبط با آن‌ها اشاره خواهیم کرد تا بتوانید دید بهتری از این دانش پیدا کرده و با به کارگیری آن در زندگی‌تان رفاه بیشتری را تجربه نمایید.

سواد مالی

سواد مالی چیست؟

در تعریفی ساده می‌توان گفت سواد مالی توانایی استفاده از دانش و مهارت‌هایی است که برای مدیریت منابع مالی به آن نیاز داریم تا وضعیت مالی مطلوبی در طول زندگی تجربه کنیم.

در حقیقت سواد مالی از نگرشی اقتصادی نشأت می‌گیرد که به دنبال بهینگی تخصیص منابع کمیاب برای نیازهای نامحدود است. از این رو سواد مالی را می‌توان دانش کاربردی نگرش اقتصادی خواند؛ به عبارت دیگر سواد مالی همچون سنگ بنای فعالیت‌های مالی هر فرد عمل می‌کند.

در مورد چیستی سواد مالی، اهمیت آن، تفاوت افراد دارای سواد مالی با دیگران و همچنین توصیه‌هایی در مورد سرمایه‌گذاری‌ در مطلب سواد مالی چیست؟ به طور مفصل بحث شده است؛ همچنین برای مطالعه بیشتر درباره سرمایه‌گذاری می‌توانید به مقاله سرمایه‌گذاری چیست؛ بررسی اصول و عوامل موثر بر سرمایه‌گذاری مراجعه کنید.

چگونه سواد مالی خود را تقویت کنیم؟

با توجه به مفهومی که ارائه شد تقویت سواد مالی ابتدا به تغییر در نگرش و شناخت اقتصادی ما مربوط می‌شود و پس از آن به‌ استفاده از ابزارهای مختلف.

این تغییر نگرش از طریق فهم تفاوت تعاریفی مانند تفاوت مفهوم نیاز و خواسته مربوط می‌شود.

در واقع نیاز به احتیاجات بنیادین انسان گفته می‌شود و خواسته نحوه فراهم کردن آن‌هاست. فهم اینکه برای برآوردن نیازهایمان تا چه میزان باید خواسته‌های متناسبی داشته باشیم می‌تواند کمک کند تا مخارج خود را بسیار بهتر از قبل کنترل کنیم.

این قضیه همچنین در مورد تعاریف دارایی، ثروت و سرمایه نیز مطرح است.

درباره این تفاوت این‌چنین می‌توان گفت که دارایی هرآن چیزی است که در اختیار ما قرار داشته اما ارزش بازاری ندارد. ثروت زمانی به یک دارایی اطلاق می‌شود که ارزش بازاری داشته باشد و از فروش آن بتوانیم کسب پول کنیم؛ اما زمانی که ثروت به نحوی عایدی داشته باشد در حالی که ارزش خودش نیز حفظ شود، سرمایه به حساب می‌آید. 

بودجه‌بندی

پس از آشنایی با مفهوم سواد مالی و نگرش اقتصادی، می‌توانید به سراغ استفاده از ابزارهای مرتبط با آن بروید.

یکی از مهم‌ترین ابزارها در به‌کارگیری سواد مالی، بودجه‌بندی به شمار می‌رود. بودجه‌بندی در واقع برنامه‌ریزی برای نحوه مخارج مالی است. این کار کمک می‌کند تا به خوبی بتوانیم فعالیت‌های مالی خود را رصد کنیم و تمرکز و کنترل بیشتری روی آن‌ها داشته باشیم.

به عبارت دیگر بودجه‌بندی رژیم مالی ما را نشان می‌دهد. شاید تعجب کنید اگر پس از بودجه‌بندی و رصد آن برای چند ماه متوجه شوید که تا چه میزان رژیم مالی شما دارای مخارج غیرضروری بوده است که می‌توانید از آن‌ها جلوگیری کنید.

تقریباً تمام شرکت‌های موفق از بودجه‌بندی و رژیم مالی بسیار کارآمدی استفاده می‌کنند. این امر در مورد افراد موفق در بازارهای مالی نیز به همین منوال است. شما باید بتوانید مهم‌ترین مخارج خود را تعیین کنید و آن‌ها را در اولویت قرار دهید و سعی کنید همیشه مخارجتان کمتر از درآمدتان باشد تا بتوانید مقداری پس‌انداز اضطراری داشته باشید.

همچنین از آنجایی که تورم مزمنی در ایران وجود دارد، باید برای سرمایه‌گذاری پس‌اندازهای خود نیز برنامه‌ریزی کنید.

در مطلب بودجه‌بندی چگونه می‌تواند باعث بهبود سواد مالی شود؟ به طور جامع‌تری به این موضوع پرداخته شده است و مطالبی همچون انواع سیستم‌های مختلف بودجه‌بندی، توضیح نمونه‌ای عملی و توصیه‌هایی در این خصوص آورده شده است.

کنترل ریسک و سواد مالی

ریسک یکی از اجزای جدایی ناپذیر بازارهای مالی و همچنین توانایی کنترل آن از مهم‌ترین مباحث سواد مالی است. معامله‌گران برجسته کسانی هستند که به خوبی می‌توانند ریسک‌های موجود را پیش‌بینی و برای آن‌ها برنامه‌ریزی کنند.

ریسک در اصل از نااطمینانی‌های موجود نشأت می‌گیرد. این نااطمینانی‌ها گاهی مربوط به شرایط خاصی هستند که برای دوره‌ای کوتاه اثر می‌گذارند و گاهی نیز نااطمینانی در سطح ساختاری وجود دارد و باید برای هر دوی این ریسک‌ها برنامه داشت و آن‌ها را در نظر گرفت.

در مورد بازار ایران به علت پایین بودن شفافیت در بخش‌های مختلف و عدم وجود ابزارهای کارآمد، ریسک ساختاری یا سیستماتیک بالا می‌باشد. ریسک‌هایی مانند‌ قوانین بازار سرمایه، برنامه‌های دولت و مسائل سیاسی جزو این دسته به حساب می‌آیند. (برای مطالعه بیشتر درباره مدیریت ریسک می‌توانید به مقاله تعریف ریسک و مدیریت آن مراجعه کنید)

ریسک در سواد مالی

ابزارهای کنترل ریسک

برای کنترل ریسک می‌توان از ابزارهای مختلفی نظیر حد ضرر، نسبت ریسک به ریوارد، تشکیل سبد سهام و ... بهره گرفت. همچنین در نظر داشته باشید که تجربه نیز در کنترل ریسک به شما کمک شایانی خواهد کرد.

حد ضرر به معنای از دست رفتن هر عاملی است که شما روی آن به عنوان حمایتی برای انتظاراتتان حساب می‌کردید. در تکنیکال این امر یک قیمت خاص است که مثلاً حمایت خط روند را تشکیل داده است؛ اما اگر شما انتظارات دیگری از جمله عوامل بنیادی، قیمت‌های جهانی و غیره را نیز در نظر گرفته بودید، مجموع آن‌ها حکم حد ضرر را برای شما خواهند داشت. از دست رفتن هرکدام از آن‌ها منجر به تضعیف حد ضرر شده تا جایی که اعتبار آن به کلی از بین برود و شما تصمیم به تغییر وضعیت معامله‌تان بگیرید.

ریسک به ریوارد یک نسبت مهم در مسائل مالی به شمار می‌رود. این نسبت به ما می‌گوید که احتمال تحقق هدف مورد نظر چقدر است. البته این نسبت برای بازار ما بیشتر در تکنیکال کاربرد دارد. علاوه بر این، در کنار الگوها و سایر ابزارها برای یافتن هدف به ما کمک می‌کند و همچنین در صورت شکست حد ضرر نقاط حمایتی که به آن‌ها واکنش خواهد داشت را به ما نشان می‌دهند.

تشکیل سبد سهام یکی دیگر از راه‌های کنترل ریسک‌ها به شمار می‌رود. سبد سهام برای توزیع ریسک و جلوگیری از تمرکز خطر به کار می‌رود. می‌توانید با توجه به میزان ریسک‌پذیری‌تان سهام با دید کوتاه‌‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت انتخاب کنید. همچنین انتخاب دارایی‌های مختلف نیز در کنترل ریسک کمک‌کننده خواهد بود.

برای مطالعه بیشتر در زمینه کنترل ریسک می‌توانید به مطلب جایگاه کنترل ریسک در سواد مالی؛ چگونه می‌توانیم سواد مالی خود را بهبود ببخشیم؟ مراجعه کنید. 

جمع‌بندی

داشتن سواد مالی اکنون بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است و یادگیری آن حتی بهتر است از سنین پایین آغاز شود تا فرصت برای ایجاد شدن این نگرش اقتصادی و بلندمدت در کودکان به وجود آید. در این شرایط افراد می‌توانند از سنین پایین با تمرین و به مرور آن را تقویت کنند. اگر شما نیز کودکی دارید که برای یادگیری سواد مالی او دغدغه‌مند هستید، می‌توانید به مطلب آموزش سواد مالی برای کودکان مراجعه کنید.

آنچه در این مطلب گفته شد توضیحی اجمالی از برخی جوانب مهم سواد مالی بود که به مطالب مرتبط هرکدام از آن‌ها ارجاع داده می‌شد و سعی بر آن بود که مطالب به صورت گام به گام آورده شوند. در مطالب تفصیلی نیز با دیدی کاربردی و مفهومی به توضیح مطالب پرداخته شده است که می‌توانید بنا به نیازتان به آن‌ها مراجعه کنید.

در نهایت باید اذعان داشت که سواد مالی دانشی است فراتر از چند مطلب یا چند کتاب؛ اما اگر بتوانید نگرش لازم را کسب کنید، به مرور قادر خواهید بود تا خودتان برخی از مفاهیم مهم آن را فراگیرید و کمتر به منبعی مراجعه کنید. محتوایی که در تلاش برای تهیه آن بودیم رویکردش عمدتاً ایجاد چنین نگرشی بود که با اشاره به برخی ابزارهای کاربردی آن مجموعاً می‌‌تواند برای شما نگرش سواد مالی را ایجاد نماید.

برای آشنایی بیشتر با تمام بازارهای مالی کشور می‌توانید دوره آموزشی رایگان آموزش همگانی سرمایه‌گذاری  و برای آشنایی بیشتر با بازار بورس می‌توانید دوره آموزشی رایگان دوره آشنایی با بازار بورس را مشاهده کنید. 

برچسب ها : سواد مالی اقتصاد
دسته بندی: آموزش بورس آموزش
مطالب پیشنهادی
نظرات