بلاگ/خیلی مهم
شناسه خبر:66 تاریخ انتشار:1398/10/19 15:01
محدودیت دامنه نوسان معاملات؛ ترمزی بر تعادل بازار

با توجه به اختلاف نظرات فراوان در خصوص مزایا و معایب تغییرات دامنه نوسان در مواقع بحرانی تلاش کردیم در این مقاله به بررسی عواقب این موضوع بپردازیم و با ارائه شواهدی به ارائه راهکاری اساسی برسیم.

محدودیت دامنه نوسان معاملات؛ ترمزی بر تعادل بازار

آنچه در چند روز اخیر به سرمایه‌گذاران و فعالان بازار سرمایه گذشت در 5 سال اخیر بی سابقه بود. افزایش بی‌مهابای عرضه سهام در بازار منجر به افت ارزش سهام تمامی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس و فرابورس شد. این فشار عرضه پس از حمله موشکی ایران به پایگاه نطامی امریکا در خاک عراق در روز چهارشنبه به اوج خود رسید.

کاهش دامنه نوسان از 5 به 2 درصد

افزایش ابهام و ناآرامی‌ها باعث شد تا مسئولان سازمان بورس و اوراق بهادار تهران کاهش دامنه نوسان معاملات از 5 درصد به 2 درصد را راهکاری برای کنترل هیجان بازار بدانند و آن را اجرایی کنند. علاوه بر مسئولان، 50 درصد فعالان بازار سرمایه نیز طبق آخرین نظرسنجی صورت گرفته معتقدند محدودیت دامنه نوسان به کنترل شرایط بحرانی کمک خواهد کرد.

همانطور که می‌دانید چند سالی از منسوخ شدن دامنه نوسان در بازارهای بزرگ بورس دنیا می‌گذرد ولی ما در کشورمان به دلیل آماده نبودن زیرساخت‌ها از این منظر کماکان با استانداردهای دنیا فاصله داریم. در ادامه قصد داریم با بررسی شواهد موجود نشان دهیم سیاست کاهش دامنه نوسان عملاً کمکی به جلوگیری از زیان سهامداران نخواهد کرد.

صندوق‌های سهامی قابل معامله در بورس (ETF)

برای بررسی مزایا یا معایب وجود دامنه نوسان قصد داریم این موضوع را در همین یک هفته اخیر بصورت دقیق‌تر بررسی کنیم. در بازار بورس چند سالیست که صندوق‌های سهامی قابل معامله در بورس (ETF) بدون دامنه نوسان در حال معامله هستند و سهام‌داران بدون نیاز به حضور در دفتر صندوق‌ها همانند سهام می‌توانند واحد این صندوق‌ها را بصورت آنلاین خریداری کنند. این صندوق‌ها با توجه به وجود بازارگردان بدون دامنه نوسان در روز معامله می‌شود و شاید تنها ابزار بازار سرمایه هستند که هم ارزش آنها بر اساس قیمت سهام در بازار تغییر می‌کند و هم دامنه نوسان روزانه ندارند.

آگاس و اطلس

قصد داریم میزان افت و خیز قیمتی واحد این صندوق‌ها را با میزان افت و خیز سهامی که این صندوق‌ها سهامدارش هستند و البته دامنه نوسان دارند مقایسه کنیم.

تغییرات قیمتی آگاس در ریزش بورس

همانطور که در تصویر مشاهده می‌کنید قیمت هر واحد صندوق هستی بخش آگاه با نماد آگاس در هفته اخیر کمتر از 10 درصد ریزش را تجربه کرده‌است. اما نمادهای فملی، فاسمین، وخاور که در پورتفو این شرکت بیشترین سهم را به خود اختصاص داده‌اند بین 9 تا 12 درصد ریزش را تجربه کردند. علاوه براین سایر نمادهایی که پورتفو این صندوق را تشکیل داده‌اند عموماً بین 11 تا 14 درصد ریزش را تجربه کرده بودند.

اما در بررسی صندوق قابل معامله دیگر یعنی توسعه اندوخته آینده با نماد اطلس شاهد شرایط مشابه هستیم.

تغییرات قیمتی اطلس در ریزش بورس

این صندوق نیز در یک هفته اخیر با افت حدود 11 درصد مواجه بود. در این صندوق هم 3 سهم فملی، لوتوس و فجر بیشتر ارزش دارایی را به خود اختصاص داده اند که بین 9 تا 13 درصد ریزش را تجربه کرده‌اند.

عدم دامنه نوسان؛ نقدشوندگی بالا و تعادل سریع‌تر

لذا با بررسی شواهد می‌توان به این نتیجه رسید که کاهش دامنه نوسان نه تنها در گذر زمان نمی‌تواند منجر به جلوگیری از کاهش زیان سهام‌داران گردد بلکه منجر به عدم نقدشوندگی بازار و در نتیجه تعادل دیرهنگام بازار می‌گردد و همانطور که دیده شد حتی نمادهایی که دامنه نوسان نداشته‌اند در بازاری پر هیجان مانند هفته گذشته نه تنها عملکرد بدتری نداشتند بلکه نقدشوندگی بیشتری نسبت به سهام با دامنه نوسان داشته‌اند.

راه حل، نه مسکّن

اگر چه کم کردن دامنه نوسان همواره بعنوان یک مسکّن مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ اما راهکاری که بتواند این مسئله مهم را بصورت ریشه‌ای برطرف کند گسترش سازوکار بازارگردانی در بازار است که به پشتوانه آن می‌توان علاوه بر افزایش نقدشوندگی در بازار، دامنه نوسان نمادهای مختلف را نیز افزایش داد تا به بازار در ایجاد تعادل سریعتر کمک شایانی گردد.

دسته بندی: اخبار بورس
مطالب پیشنهادی
۵ گام حیاتی برای جبران ضررهای بورس

آنچه در چند روز اخیر به سرمایه‌گذاران و فعالان بازار سرمایه گذشت در 5 سال اخیر بی سابقه بود. افزایش بی‌مهابای عرضه سهام در بازار منجر به افت ارزش سهام...

دوطرفه شدن جاده بورس؛ گامی مهم در تسهیل سرمایه‌گذاری

آنچه در چند روز اخیر به سرمایه‌گذاران و فعالان بازار سرمایه گذشت در 5 سال اخیر بی سابقه بود. افزایش بی‌مهابای عرضه سهام در بازار منجر به افت ارزش سهام...

5 سهمی که در ریزش بازار بورس خوش درخشیدند!

آنچه در چند روز اخیر به سرمایه‌گذاران و فعالان بازار سرمایه گذشت در 5 سال اخیر بی سابقه بود. افزایش بی‌مهابای عرضه سهام در بازار منجر به افت ارزش سهام...