بلاگ/آموزش
شناسه خبر:680 تاریخ انتشار:1399/08/23 20:40 نویسنده: معصومه رنج خواه
سواد مالی و لزوم فراگیری آن

فضای کلی اقصاد ایران در چند سال اخیر، سبب شده تا ضرورت یادگیری سواد مالی و مباحث مربوط به آن بیشتر احساس شود. داشتن آگاهی مالی بالاتر به معنای اتخاذ تصمیمات مالی هوشمندانه‌تر است. در این مقاله سعی داریم تا تعریف کلی از سواد مالی ارائه دهیم و در ادامه به اهمیت این موضوع اشاره کنیم.

سواد مالی چیست؟

طبق تعریف سایت اینوستوپدیا سواد مالی توانایی درک و استفاده موثر از مهارت‌های مالی مختلف است که شامل مدیریت مالی شخصی، بودجه‌بندی و سرمایه‌گذاری می‌شود. به طور کلی سواد مالی به اقسام مختلف مهارت‌ها و مفاهیم مالی مهم، اشاره دارد. افرادی که سواد مالی مطلوبی دارند، عموما در برابر کلاه‌برداری‌های مالی مصون‌تر هستند.

نمونه‌ای از این کلاه‌بردار‌ی‌ها که اخیراً شاهد آن بودیم، به موسسات مالی و اعتباری غیرمجاز مربوط است. اگر افراد از سطح متوسطی از سواد مالی بهره‌مند بودند، سرمایه‌شان را به راحتی به این موسسات نمی‌سپردند. متأسفانه طبق مشاهدات، افراد کم‌درآمد جامعه که سواد مالی کمتری دارند، بیشتر به دام چنین کلاه‌بردارانی می‌افتند.

چرا سواد مالی اهمیت دارد؟

سالیان سال است که اقتصاد ایران تورم‌های لجام‌گسیخته‌ای را تجربه می‌کند. این شرایط منجر به کاهش قدرت خرید افراد جامعه می‌شود. در چنین شرایطی افراد باید سعی کنند قدرت خریدشان را حفظ کنند. برای این کار باید اصول سرمایه‌گذاری را فراگیرند. اگر سطح سواد مالی افراد جامعه پایین باشد، آن‌ها به جای سرمایه‌گذاری پس‌اندازشان، آن را در بانک سپرده می‌کنند.

از سوی دیگر افرادی که سواد مالی بالاتری دارند به درک بهتری از شرایط تورمی رسیده‌اند. آن‌ها می‌دانند که در این شرایط، قرض‌دهنده بازنده و قرض‌گیرنده برنده خواهد بود. بنابراین سعی خواهند کرد که از انواع وام‌ها و تسهیلات استفاده کنند.

با توجه به دلایل گفته شده، می‌توان دریافت که در شرایط کنونی اقتصاد کشور، فراگیری سواد مالی بیش از پیش اهمیت پیدا کرده است. به همین خاطر افراد باید سعی در افزایش سطح دانش و آگاهی مالی خود داشته باشند.

جایگاه آموزش سواد مالی در دنیا و ایران

نکته قابل توجه درباره آموزش سواد مالی این است که طبق آمار بانک جهانی، سطح سواد مالی در کشورهای توسعه‌یافته بالاتر از کشورهای در حال توسعه است. سطح سواد مالی معمولاً در بین افراد کم‌درآمد پایین‌تر از افراد پردرآمد است.

در کشورهای توسعه‌یافته، از همان ابتدای کودکی به افراد آموزش‌های مرتبط با سواد مالی ارائه می‌شود. در مقاطع مختلف تحصیلی این آموزش‌ها بعضاً ادامه می‌یابد. درحالی‌که در ایران به این مسئله توجه نمی‌شود و کمتر موسسه آموزشی سواد مالی، آموزش‌های حرفه‌ای را ارائه می‌دهد.

هرچه افراد جامعه سطح سواد و دانش مالی بالاتری داشته باشند، آن جامعه از سلامت اقتصادی بیشتری برخوردار است.

چگونه مهارت‌های خود را در زمینه سواد مالی گسترش دهیم؟

تقویت و توسعه سواد مالی مستلزم یادگیری و تمرین گستره‌ای از مهارت‌های متنوع است. این مهارت‌ها با بودجه‌بندی، مدیریت و تسویه بدهی‌ها و درک و آشنایی با ابزارهای بدهی و سرمایه‌گذاری مرتبط‌‌اند.

می‌توانید از روش‌های زیر برای ارتقای سطح سواد مالی خود استفاده کنید:

1) بودجه‌ای را مشخص کنید.

می‌توانید میزان درآمد و هزینه‌تان را طی ماه در دفتری ثبت و یا در صفحه‌ای از اکسل وارد کنید. این اطلاعات باید شامل درآمد، هزینه‌های ثابت، هزینه‌های متغیر و میزان پس‌انداز مدنظر شما باشد. بهتر است برای خودتان حد و مرزی تعیین کنید. در این صورت می‌توانید با برنامه مناسب‌تری بودجه‌تان را مدیریت کنید. نکته‌ای که نباید فراموش کنید، ثبت و بررسی روزانه دخل و خرج‌تان است.

بودجه‌بندی در سواد مالی

2) بدهی‌ها را مدیریت کنید.

به طور کلی بسیاری از افراد داشتن بدهی را مطلوب نمی‌دانند. در آموزه‌های سواد مالی در دنیا نیز تأکید بر این است که افراد سعی در کاهش میزان بدهی‌های خود داشته باشند؛ اما توجه داشته باشید که ما در کشوری زندگی می‌کنیم که با میانگین تورم سالیانه 25 درصد و تورم انتظاری بالای 50 درصد مواجه‌ است. در چنین شرایطی به ایجاد بدهی توصیه می‌شود؛ زیرا ارزش 100 هزار تومان امروز بسیار بیشتر از ارزش 100 هزار تومان در سال آینده است.

توجه داشته باشید که ایجاد بدهی باید هوشمندانه صورت گیرد. هرچه سواد مالی شما بیشتر باشد، این کار برای شما آسان‌تر است.

3) پس‌انداز کنید.

حتماً قسمتی از درآمد ماهانه خود را کنار بگذارید. تلاش کنید تا این مقدار را ماه به ماه افزایش دهید. به دلایل مختلفی از جمله رویدادهای برنامه‌ریزی‌نشده و شوک‌های اقتصادی همواره باید مقداری پس‌ا‌نداز داشته باشید. به عنوان مثال در دوران ابتدایی شیوع ویروس کرونا، بسیاری از صاحبان مشاغل و کارکنان آسیب دیدند. در این بین آن‌هایی که میزان پس‌انداز مناسبی داشتند، کمتر به دردسر افتادند.

4) سرمایه‌گذاری کنید.

همان‌طور که در بالا اشاره شد، به دلیل وجود تورم‌های بالا در کشور، قدرت خرید افراد روزبه‌روز در حال کاهش است. برای حفظ این قدرت خرید باید ابزارها و روش‌های سرمایه‌گذاری را به خوبی بشناسید، با انوع ریسک‌ها آشنا باشید و از سطح ریسک‌پذیری خود آگاهی داشته باشید. داشتن آگاهی و دانش هرچه بیشتر در زمینه سرمایه‌گذاری، منجر به بهبود عملکرد شما در این زمینه خواهد شد.

 جایگاه آموزش مالی در افزایش سواد مالی

برخی بر این باورند که صرفاً شرکت کردن در کلاس‌ها و کارگاه‌های تخصصی در زمینه سواد مالی، می‌تواند منجر به عملکرد مالی بهتر آن‌ها شود. اما نکته قابل توجه این است که این آموزش‌ها حتماً باید کاربردی باشد. به طور مثال تصور کنید که در کارگاهی شرکت می‌کنید که در آن مفهوم سود مرکب توضیح داده می‌شود. اما ممکن است زمانی که شما باید از این مفهوم استفاده کنید، یک سال پس از آن کارگاه باشد. در چنین شرایطی، به احتمال زیاد آن مفهوم را فراموش کرده‌اید. خصوصاً زمانی‌که به صورت کاربردی آن را فرانگرفته باشید. به همین خاطر هنگامی که کارگاه به صورت کاربردی نباشد یا این‌که زمان برگزاری کارگاه فاصله زیادی از زمان استفاده شما از آن آموزش داشته باشد، آن آموزش منجر به تصمیم مالی بهتری نخواهد شد.

بنابراین هر آموزشی در این زمینه کارآمد نخواهد بود. شرط لازم برای موثر واقع شدن چنین آموزش‌هایی، کاربردی بودن آن‌هاست.

نحوه صحیح آموزش و هرم یادگیری

طبق پژوهش‌های انجام‌شده، روش‌های مختلف مطالعه و آموزش تاثیر متفاوتی در میزان یادگیری افراد دارد. طبق هرم یادگیری، 3 روشی که بیشترین تاثیر را در یادگیری افراد دارند عبارت‌اند از: مباحثه گروهی، تمرین عملی و آموزش به دیگران. با توجه به این مسئله، مطابق با آنچه که در بالا گفته شد، دلیل موثر نبودن آموزش‌ها بر رفتار مالی افراد، کاربردی نبودن آن‌هاست. اگر آموزش‌های مالی همراه با مباحثه باشد و فردی در طی مسیر یادگیری همراه شما باشد، این آموزش موثرتر خواهد بود. همچنین وجود تمرین عملی منجر به ماندگاری بالاتر مطالب در ذهن می‌شود. بنابراین آموزشی ایده‌آل است که :

  • فردی در طی مسیر آمورش همراه شما باشد. وجود چنین فردی سبب می‌شود تا مباحثی که می‌آموزید را با او تمرین کنید و با او به مباحثه بپردازید.
  • آموزش‌ها باید کاربردی و متناسب با فضای اقتصادی ایران باشد.
  • آموزش‌ها باید همراه با تمرین عملی و واقعی ارائه شوند.

هرم یادگیری و کاربرد آن در سواد مالی

جمع‌بندی

از نظر مالی زمانی تصمیم‌های درستی خواهید گرفت که درباره مسائل مالی و نحوه کارکرد پول آگاه شوید و دانش‌تان را در این زمینه افزایش دهید. به یاد داشته باشید که اولین گام برای ورود به دنیای مالی با آموزش شروع می‌شود و هیچ وقت برای شروع یادگیری دیر نیست.

در این مسیر نیاز دارید که مطالعه بیشتری انجام دهید. هرچه بیشتر کتاب بخوانید، به دانش عمیق‌تری دست می‌یابید. شرکت در کارگاه‌ها و کلاس‌های آموزشی زمانی موثر خواهد بود که محتوای آن‌ها کاملا کاربردی باشد.

این روزها با توجه به شرایط خاص اقتصادی ایران، لزوم فراگیری دانش مالی بیش از پیش احساس می‌شود. زمینه‌های سواد مالی بسیار گسترده است. شما باید گام به گام به دنیای مالی وارد شوید. اولین گام نیز یادگیری است و در گام بعدی باید آموخته‌های‌تان را به کار بگیرید.

در مجموع، فراگیری این دانش ضرورت دارد. توصیه می‌شود که با توجه به نبود چنین آموزش‌هایی در مدارس، کودکان‌تان را از سنین پایین با این مفاهیم آشنا کنید.

 

دسته بندی: آموزش بورس
مطالب پیشنهادی
نظرات