بلاگ/آموزش
شناسه خبر:192 تاریخ انتشار:1398/11/26 12:05
راه‌های سرمایه‌گذاری کم ریسک با سود مطمئن
راه‌های سرمایه‌گذاری کم ریسک با سود مطمئن

از زمانی که محدودیت‌های بانک مرکزی برای سود سپرده‌های بانکی وضع شده است، جذابیت سرمایه‌‌گذاری در بانک‌‌ها به عنوان یک ابزار سرمایه‌گذاری با ریسک کم، کاهش یافته است. راه‌‌های دیگری برای سرمایه‌گذاری کم ریسک وجود دارند که عبارت اند از: اسناد خزانه اسلامی و صندوق‌های سرمایه‌گذاری. در این مقاله سعی در بررسی این ابزار داریم.

راه‌های کسب سود بدون ریسک و بالاتر از سود بانکی

  • اسناد خزانه اسلامی (اخزا)
  • صندوق‌های سرمایه‌گذاری

اسناد خزانه اسلامی

اسناد خزانه نوعی از اوراق بدهی بدون ریسک هستند که دولت‌ به ازای بدهی خود به پیمانکاران منتشر می‌کند و متعهد می‌شود که مبلغ اسمی آن را در تاریخ سررسید پرداخت کند.

  • پیمانکاران پس از دریافت اوراق اسناد خزانه خود می‌توانند آن‌ها را در بازار بورس به فروش برسانند.
  • در این حالت، افراد علاقه‌مند می‌توانند در این اوراق سرمایه‌گذاری کنند و در بورس آن‌ها را خرید و فروش کنند.
  • اسناد خزانه (معمولاً) از نوع اوراق بدهی بدون پرداخت دوره‌ای (کوپن) هستند. به بیان دیگر اسناد خزانه اسلامی سودهای دوره‌ای ندارند. دارندگان آن تنها از اختلاف قیمت خرید با سررسید (یا فروش) سود می‌کنند.

چرا سرمایه‌گذاری در اسناد خزانه اسلامی بدون ریسک است؟

دغدغه‌ی همه‌ی سرمایه‌گذاران در اوراق بدهی این است که ناشر اوراق نتواند در تاریخ سررسید مبلغ اسمی به همراه سود را بازگرداند. برای رفع این نگرانی سرمایه‌گذاران اسناد خزانه، دولت بازپرداخت سود و اصل پول اوراق را در اولویت اول و حتی قبل از پرداخت حقوق کارکنان خود قرار داده است. از این رو اسناد خزانه ریسک نکول ندارند.

آیا اسناد خزانه اسلامی ریسک نقدشوندگی دارند؟

ریسک نقدشوندگی به این معنی است که شما اوراق بهادار را در بازار بخرید و در زمان فروش در پیدا کردن خریدار یا نقد کردن اوراق به مشکل بخورید. اوراق اسناد خزانه‌ی اسلامی روزانه حداقل 200 میلیارد تومان در فرابورس معامله می‌شود. بنابراین ریسک نقدشوندگی برای این اوراق تقریباً وجود ندارد و مطمئن باشید که به راحتی می‌توانید اوراق خود را نقد کنید. ( برای مطالعه بیشتر درباره بازده انواع اخزا در یک سال اخیر می‌توانید به مقاله اخزا، ابزاری کم ریسک برای سرمایه‌گذاری؛ بررسی بازده اخزا در یک سال اخیر مراجعه کنید.)

چگونه اسناد خزانه اسلامی بخریم؟

برای سرمایه‌گذاری در اسناد خزانه حتماً باید کد بورسی داشته باشید.
یک هفته قبل از سررسید اسناد، معاملات در بازار بورس متوقف می‌شود تا به حساب و کتاب صاحبان اوراق رسیدگی شود. در تاریخ سررسید، مبلغ اسمی اوراق معادل 100 هزار تومان برای هر ورق به حساب دارندگان واریز می‌شود. درصورتی که بخواهید قبل از سررسید و در زمانی دلخواه اوراق را بفروشید و سرمایه خود را خارج کنید، می‌توانید به صورت آنلاین و یا مراجعه حضوری به کارگزار خود، اوراق را به قیمت معامله در بازار به فروش رسانید.
از آنجایی که اسناد خزانه اسلامی پرداخت سود دوره‌ای ندارند، در سررسید تنها مبلغ اسمی به حساب خریدار اوراق واریز می‌شود. برای مثال شما پنج ماه قبل اوراق را در بورس به قیمت 85 هزار تومان به ازای هر ورق در بازار خریداری می‌کنید و در سررسید 100 هزار تومان به ازای هر ورق به حساب شما واریز می‌شود.

سیاست اوراق بدهی چیست؟

اوراق بدهی نظیر انواع اوراق مشارکت، اوراق خزانه اسلامی و … دارای سود ثابت است و می‌تواند ریسک سرمایه‌گذاری را تا حد قابل توجهی کاهش دهد. اوراق بدهی (اوراق قرضه) به طور معمول توسط دولت منتشر و ضمانت می‌شود و آنجا که پرداخت اصل و فرع این اوراق توسط دولت تعهد می‌شود، بدون خطر است.

به بیان دیگر سرمایه‌گذار بخشی از سرمایه خود را در محلی سرمایه‌گذاری کرده که برای آن سود ضمانت شده در نظر گرفته می‌شود.

اوراق بدهی شرکتی چیست؟

اوراق بدهی شرکتی توسط شرکت‌ها منتشر می‌شود. شرکت‌های بزرگ به تشخیص بورس توانایی انتشار و بازپرداخت بدهی دارند، برای تامین مالی پروژه‌های جدید اوراق بدهی منتشر می‌کنند. این انتشار اوراق از سه طریق زیر ممکن است:

  • به میزان 5 میلیارد سهم جدید منتشر کند
  •  به میزان 5 میلیارد تومان اوراق بدهی منتشر کند
  • از بانک وام 5 میلیاردی بگیرد

اخذ مستقیم وام از مردم: شرکت‌ها می‌توانند به جای مراجعه به بانک، از بازار بدهی و به صورت مستقیم از مردم وام بگیرند. در این حالت چون واسطه (بانک) حذف می‌شود، با نرخ بهره کمتری می‌تواند پول قرض بگیرد و از آن طرف نیز مردم به دلیل اینکه ریسک قرض دادن به شرکت را مستقیم تحمل می‌کنند، انتظار سود بیشتری از اوراق بدهی شرکتی دارند. زیرا هنگامی که شما در بانک سپرده‌گذاری می‌کنید، بانک خودش ریسک وام دادن به شرکت‌ها را متحمل می‌شود.

  • در حالتی که سرمایه‌گذار اوراق بدهی شرکتی را می‌خرد، خودش ریسک این وام را تحمل می‌کند. بنابراین احتمال دارد (هرچند احتمالش کم است) شرکتی که اوراق آن را خریداری کرده‌اید نتواند وام را بازپس دهد یا در تاریخ دیرتر نسبت به تاریخ سررسید پول صاحبان اوراق را برگرداند.
  • بدین ترتیب منطقی است که خریدار اوراق بدهی شرکتی انتظار سود بیشتری نسبت به اوراق بدهی دولتی بدون ریسک مانند اسناد خزانه اسلامی و یا سود بانکی داشته باشد. به همین دلیل اوراق بدهی شرکتی با اندکی سود بیشتر نسب به اسناد خزانه معامله می‌شوند.

اوراق با درآمد ثابت چیست؟

اوراق بدهی یا همان اوراق قرضه و صندوق‌های سرمایه‌گذاری درآمد ثابت مانند بانک‌ها سود بدون ریسک به سرمایه‌گذاران خود می‌دهند. افرادی که واحدهای این صندوق‌ها را خریداری می‏‌کنند‏، در واقع سرمایه‌گذارانی کم ریسک هستند. این افراد انتظار دارند سودی معقول با حداقل ریسک ممکن به دست آورند.
به همین علت مدیران صندوق‌های سرمایه‌گذاری منابع مالی حاصل از فروش واحدهای این صندوق‌ها را عمدتاً به خرید اوراق بهادار بدون ریسک یا کم ریسک مثل اوراق مشارکت، اوراق اجاره، اوراق خزانه و... اختصاص می‌‏دهند تا بتوانند سود مورد نظر را برای سرمایه‌گذاران محقق کنند. در عوض، سود شما از خرید این اوراق تضمین ‌شده است.
اوراق قرضه نیز دولت پشتیبان آن‌هاست.
اوراق با درآمد ثابت نوعی از اوراق بهادار است که خریدار این اوراق مقادیر ثابتی را در دوره‌های زمانی مشخص تا تاریخ سررسید اوراق دریافت می‌کند و در زمان سررسید اصل پول به او بازگردانده می‌شود.

صندوق سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت (Fixed Income)

صندوق سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت نوعی از صندوق‌های سرمایه‌‌گذاری هستند که همه افراد حقیقی و حقوقی می‌توانند با سرمایه‌گذاری در آن به‌صورت دوره‌ای کسب سود کنند. سیاست سوددهی صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت معمولاً پرداخت سود به‌صورت یک‌ماهه یا سه‌ماهه است و اگر غیر از این باشد این موارد در امیدنامه صندوق ذکر می‌شود.

عملکرد صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت

متداول‌ترین شیوه دسته‌بندی صندوق‌های سرمایه‌گذاری بر مبنای ترکیب دارایی صندوق‌ها است. بر این اساس صندوق‌های سرمایه‌گذاری به سه دسته زیر تقسیم می‌شوند.
⦁    درآمد ثابت
⦁     سهامی 
⦁    مختلط 

سرمایه‌گذاری در صندوق سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت، کمترین ریسک ممکن را دارد و میزان سود آن‌ها در مقایسه با انواع دیگر صندوق‌ها، کمتر است اما سودی بیشتر از سپرده‌های بانکی نصیب سرمایه‌گذار می‌کند؛ چرا که این نوع صندوق‌های سرمایه‌گذاری حداقل 70 درصد و حداکثر 95 درصد از سرمایه خود را روی اوراق مشارکت، سپرده‌های بانکی، گواهی سپرده بانکی و سایر اوراق بهادار با درآمد ثابت سرمایه‌گذاری می‌کنند.

از طرفی سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار از امن‌ترین روش‌های سرمایه‌گذاری است؛ زیرا بانک‌ها پشتوانه پرداخت این اوراق هستند و سود آن‌ها مشخص بوده و در زمان تعیین شده پرداخت می‌شود.
باقی‌مانده سرمایه صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت به میزان حداقل 5 درصد و حداکثر 30 درصد در بازار سهام سرمایه‌گذاری می‌شود.

اوراق با درآمد ثابت  سهام
70الی95% 5الی30%

 

نمودار زیر نشان‌دهنده ترکیب دارایی نمونه‌ای از صندوق سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت است

صندوق درآمد ثابت

مزایای صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت

  •  ریسک پایین
  • حفظ ارزش سرمایه در مقابل تورم
  • پرداخت سودی ثابت که معمولاً بیشتر از سود پرداختی توسط بانک‌ها است.

  • صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت اکثراً ضامن نقدشوندگی و جبران خسارت احتمالی دارند و معمولاً بانک‌ها، بیمه‌ها و یا نهاد‌های سرمایه‌گذاری بزرگ از آن‌ها حمایت می‌کنند.
  • بعضی از صندوق‌های سرمایه‌گذاری امکانات ویژه‌ای برای سپرده‌گذاران در نظر می‌گیرند به عنوان مثال اعطای تسهیلات بسته به میزان مبلغ سرمایه‌گذاری. سرمایه‌گذاری در صندوق‌های درآمد ثابت می‌تواند به عنوان ضامن در سایر فعالیت‌های مالی محسوب شود.
  • با توجه به امیدنامه، هر کدام از صندوق‌ها سیاست متفاوتی را اتخاذ می‌کنند و میزان و شرایط سوددهی  متفاوتی دارند. سوددهی صندوق‌ها می‌تواند ماهیانه، سه‌ماهه، شش‌ماهه و یا سالیانه باشد. در صورتی که این تقسیم سود به صورت سالیانه انجام شود میزان افزایش سرمایه بیشتر از حالت تقسیم سود ماهانه است.

نحوه سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت

همه افراد بالای 18 سال می‌توانند برای سرمایه‌گذاری در صندوق‌های سرمایه‌گذاری با درآمد ثابت اقدام کنند. برای این کار می‌توان به دفاتر صندوق سرمایه‌گذاری مراجعه و واحدهای سرمایه‌گذاری تهیه کرد.

برخی از صندوق‌های با درآمد ثابت امکان خرید و فروش واحدها به‌صورت آنلاین را برای افراد فراهم کرده‌اند که از طریق سایت صندوق واحد سرمایه‌گذاری قابل خرید است.

هر سهامدار صندوق می‌تواند هر زمان که بخواهد سرمایه‌ خود را از صندوق خارج کند اما باید دقت داشته باشد که نسبت به زمانی که سهام را خریداری کرده است ارزش هر واحد سرمایه‌گذاری در چه وضعیتی قرار داد. چرا که ارزش هر واحد بسته به شرایط لحظه‌ای بازار ممکن است کاهش و یا افزایش پیدا کند اما در نهایت به پیش‌بینی انجام شده نزدیک می‌شود.

پرداخت سود در صندوق‌های با درآمد ثابت

  • یکی از دلایلی که سرمایه‌گذاران به این صندوق‌ها علاقه دارند، پرداخت سودهای دوره‌ای است که بازه زمانی آن در صندوق‌های مختلف متفاوت است. مثلاً برخی از صندوق‌های با درآمد ثابت پرداخت سود ماهانه دارند، برخی 3 ماهه، 6 ماهه و …
  • سود صندوق‌ها، تفاوت ارزش خالص روز واحدهای سرمایه‌گذاری با قیمت مبنای واحدهاست که متناسب با تعداد واحدهای سرمایه‌گذاری هر سرمایه‌گذار، به حساب او واریز می‌شود.
  • نمودار زیر بازدهی ماهانه صندوق‌های با درآمد ثابت قابل معامله در بورس را نشان می‌دهد:

صندوق با درآمد ثابت

جمع‌بندی

سرمایه‌گذاری همیشه با ریسک و هیجان همراه است و برای افراد با ریسک‌پذیری پایین کار نسبتاً سختی است. کاهش نرخ سود بانکی موجب شده سود سپرده‌های بانکی برای برخی از افراد جامعه جذابیت گذشته را نداشته باشد.در این مقاله سعی شده دو روش اصلی برای سرمایه‌گذاری کم ریسک را معرفی کنیم، در زمینه صندوق‌های سرمایه‌گذاری تیم خبر بولتن به طور کامل گزارشی از بازدهی و عملکرد صندوق‌های درآمد ثابت،سهامی و مختلط را تهیه کرده است.

در صورت تمایل به آشنایی بیشتر با صندوق‌ها پیشنهاد می‌شود مقاله‌ی:صندوق‌های سرمایه‌گذاری را مطالعه کنید. 

مطالب پیشنهادی
نظرات