بلاگ/اقتصاد کلان
شناسه خبر:725 تاریخ انتشار:1399/10/13 17:40
جنون گل لاله هلندی
جنون گل لاله هلندی

ماجرای جنون گل لاله امروزه به‌عنوان یک مثال در تئوری‌های اقتصادی مطرح بوده و بیانگر حباب اقتصادی است. حباب اقتصادی به‌معنای افزایش قیمت یک جنس بیش از ارزش واقعی آن است. به‌بیان دیگر در این شرایط ارزش واقعی جنس خیلی پایین‌تر از قیمت کنونی آن است. ویژگی حباب، موقّتی بودن آن است. دیر یا زود حباب‌ها می‌ترکند و قیمت‌ها به ارزش واقعی خود باز می‌گردند. در ادامه قصد داریم تا به‌بیان داستان اولین حباب اقتصادی، یعنی جنون گل لاله هلندی پرداخته و دلایل وقوع آن را بیان کنیم.  

ماجرای جنون گل لاله

داستان جنون گل لاله هلندی در فاصله سال‌های 1634 تا 1637 میلادی در هلند رخ داد. در آن زمان پیاز گل لاله تازه معرفی شده بود و قیمت آن با سرعت زیادی در حال افزایش بود. به‌طوری که قیمت یک پیاز گل لاله تا هزار سکه طلا هم رسید. این در حالی بود که درآمد سالانه یک کشاورز تنها 250 سکه طلا بود. کار به‌جایی رسیده بود که مردم سرمایه‌گذاری در بازار پیاز لاله را سودمند دانسته و برای پیش‌خرید این محصول، املاک و زمین‌ها و دام‌های خود را می‌فروختند. با ورود دلالان قیمت پیازها چند برابر شد و بازار آن‌ها رونق بیشتری گرفت؛ اما اشکال کار آنجا بود که فقط در ماه آوریل پیازها آماده می‌شدند و از این رو پیش‌خرید آن‌ها شروع شد.

از سوی دیگر، هلندی‌ها به‌جای معامله خود گل‌ها، شروع به خریدوفروش گواهی و اوراق کردند. برای مثال تولیدکننده به‌جای فروش گل به مشتری، با او یک قرارداد آتی امضا می‌کرد (لازم به ذکر است که این نوع قرارداد، اولین قرارداد آتی رسمی در جهان بود).

آن‌ها بخشی از پول گل را روی این قرارداد پرداخت می‌کردند و مابقی مبلغ در زمان سررسید قرارداد پرداخت می‌شد. مبلغ ابتدایی، ۲.۵ درصد مبلغ قرارداد بود که در هلند به آن «هزینه شراب» می‌گفتند. این پول برای پذیرایی از مشتری‌ها هزینه ‌می‌شد. تسویه‌حساب در زمان تحویل کالا صورت می‌گرفت؛ اما خریدار مجاز به فروش قرارداد خود بود. این موضوع باعث شد که عده‌ای، از قراردادهای آتی به‌عنوان ابزار تأمین مالی استفاده کنند. در واقع ابزارهای مشتقه بودند که حباب گل لاله را تقویت کردند.  

اولین حباب قیمت اقتصادی

در طول سه سال، قیمت پیاز گل لاله از ارزش واقعی خود فاصله گرفت و این محصول، به اصطلاح دچار حباب قیمت شد. به‌طوری که در سوم فوریه ۱۶۳۷ میلادی در حالی که پیازها آماده فروش می‌شدند، هیچ خریداری برای پیازها پیدا نمی‌‍شد. سرانجام حباب پیاز گل لاله ترکید و طی چند هفته قیمت این محصول به یک‌صدم کاهش یافت. طبق گفته مورخان، در آن سال حدود سه‌هزار نفر در بازار پیاز گل لاله ورشکست شدند.

حادثه گفته شده، به جنون گل لاله معروف است و اولین حباب اقتصادی به حساب می‌آید. همچنین این اتفاق یکی از سه حباب بزرگ اقتصادی در تاریخ معاصر اروپا است. باتوجه به واقعه جنون گل لاله، پیشرفت حباب اقتصادی را می‌توان به‌صورت زیر خلاصه کرد:

  1. عدم توازن بین عرضه و تقاضا
  2. ورود واسطه‌ها
  3. درگیری مردم با بحران اقتصادی

 

جمع‌بندی

در طول روز مدام قیمت‌ها را ارزیابی کرده و اقدام به خریدوفروش می‌کنیم. این ارزیابی که به‌صورت ناخودآگاه رخ می‌دهد، نوعی ارزش‌گذاری است. ارزش‌گذاری کمک می‌کند تا ارزش واقعی یک جنس را پیدا کرده و در صورت حبابی بودن قیمت، آن را خریداری نکنیم. حباب اقتصادی معطوف به کشور خاصی نیست و وقوع آن در هر بازاری ممکن است. سرمایه‌گذاران باید همواره نسبت به ارزش واقعی دارایی خود اطلاعات کافی داشته باشند و از خرید دارایی با حباب قیمت پرهیز کنند. مرور داستان سرمایه‌گذارنی که این اصل مهم را رعایت نکرده‌اند، می‌تواند نکته‌های مهمی را در خصوص خرید دارایی به سرمایه‌گذاران ارائه دهد. به همین منظور در این مطلب سعی شد تا ضمن ارائه تعریف اجمالی از حباب اقتصادی، داستان اولین حباب اقتصادی جهان را بیان کنیم.

برای آشنایی بیشتر میتوانید به مقاله تعریف حباب بازار لاله هلندی مراجعه کنید.

برچسب ها : جنون گل لاله
دسته بندی: اقتصاد کلان آموزش
مطالب پیشنهادی
نظرات