بلاگ/آموزش بورس
شناسه خبر:472 تاریخ انتشار:1399/02/10 14:24 نویسنده: معصومه رنج خواه
بودجه‌بندی چگونه می‌تواند باعث بهبود سواد مالی شود؟

در مطلب سواد مالی چیست به توضیح کلی مفهوم سواد مالی و موضوعاتی که شامل می‌شود پرداخته شد. در این مطلب قصد داریم به طور جامع به یکی از اجزای کاربردی سواد مالی یعنی بودجه‌بندی یا بودجه‌ریزی بپردازیم.

بودجه‌بندی چیست؟

به طور کلی بودجه‌بندی به معنای برنامه‌ریزی برای مخارج بر طبق درآمد است به طوری که اطمینان می‌دهد هزینه‌ها کمتر از درآمد باشند.

متأسفانه، برخی افراد تصور می‌کنند که بودجه‌بندی به منزله محروم کردن خودشان است؛ اما همان‌طور که رژیم یک برنامه غذایی است، بودجه‌بندی نیز برنامه‌ای برای مخارج است و اگر به تناسب نیازتان آن را تهیه کرده باشید و از آن سرپیچی نکنید، نیازی به محروم کردن خودتان از چیزی ندارید و اتفاقاً در رسیدن به اهدافتان موفق‌تر خواهید بود.

برخی از شنیدن واژه "بودجه‌بندی" تصور ذهنی بدی دارند. اگر شما نیز جزو این دسته از افراد هستید کافی است آن را با نام متفاوتی همچون "برنامه مالی شخصی" یا "برنامه آزادانه مالی من" بخوانید. بودجه‌بندی یک رویکرد پیشگیرانه برای مدیریت پول است. این به معنای انتخاب آگاهانه است که چه اتفاقی برای پولتان بیفتد تا زندگی مرفه‌تری را تجربه کنید.

بودجه‌بندی

تعریف بودجه‌بندی در دید عموم

برای بسیاری از افراد، داشتن بودجه مدون، یعنی دانستن این‌که چه مقدار پول دارند و دانستن این‌که چه مقدار پول باید خرج کنند، خواب شب را برایشان آسان‌تر می‌کند. از طرف دیگر، چشم‌پوشی از بودجه می‌تواند به معنای قرض‌گیری و عدم پس‌انداز یا سرمایه‌گذاری برای اهداف مهم باشد؛ و زمانی که شما بر پول خود کنترلی ندارید، بر زندگی خود نیز کنترلی نخواهید داشت و این مسئله در سواد مالی جایی ندارد.

همچنین ممکن است بودجه را به افرادی که نمی‌توانند اهداف را برآورده کنند مرتبط بدانید یا فکر کنید که اگر بودجه‌بندی را شروع کنید، قرار است زندگی با محرومیت و سطح رفاه پایینی را سپری کنید. در حقیقت بودجه‌بندی فقط برای زمان مضیقه پولی و متحمل شدن تغییری بزرگ نیست. بودجه‌بندی برای همه، ثروتمند و فقیر، جوان و پیر است. در حقیقت بودجه‌بندی در زمان فشار مالی یا تغییر آسان‌تر خواهد بود، اگر آن را همیشه انجام داده باشید.

فکر می‌کنید که 500 شرکت ثروتمند همچون آمازون بدون بودجه‌بندی اکنون کجا بودند؟ درباره افراد ثروتمندی همچون بیل گیتس چطور؟ بودجه‌بندی نه تنها شما را از تنگدستی مصون می‌دارد بلکه به ثروتمند شدن شما حتی با یک درآمد متوسط کمک می‌کند.

با یادگیری بودجه‌بندی می‌توانید بخش مهمی از سواد مالی را به خوبی فراگیرید. خواه دانشجویی در دانشگاه باشید یا بازنشسته یا دارای شغلی پاره‌وقت یا تمام‌وقت. اگر به دنبال راهی برای مدیریت بهتر پول و بهبود وضعیت مالی خود هستید، این متن آموزشی برای شما است.

پیش‌بینی کوتاه‌مدت و بلندمدتی درباره وضعیت مالی خود داشته باشید

یک بودجه برای برنامه‌ریزی هزینه‌های کوتاه‌مدت همچون قبوض ماهانه، هزینه‌های میان‌مدت همچون مسافرت تفریحی و هزینه‌های بلندمدت همچون خرید خانه، پول کنار گذاشتن برای تحصیلات آکادمیک فرزند یا بازنشستگی کمک خواهد کرد.

زمانی که برنامه، صفحه گسترده (اکسل) یا دفترچه‌ای در برابرتان دارید که مقدار پول مورد انتظاری که طی یک ماه، شش ماه، یک سال یا پنج سال را کسب می‌کنید، نشان می‌دهد (و مقدار پولی را که خرج می‌کنید و مقداری که برای پس‌انداز ماهانه باقی خواهد ماند)، همیشه می‌دانید که چه زمانی نیاز به کاهش هزینه‌ها دارید، چه زمانی می‌توانید سخت‌گیری کمتری به خرج دهید و چه مدت زمانی پس‌انداز برای اهداف اصلی یا پرداخت بدهی به طول می‌انجامد.

اگر از ارقام خوشحال نیستید، دانستن آن‌ها به برداشتن گام در جهت بهبود شرایط شما کمک خواهد کرد. این گام‌ها ممکن است تسویه کارت اعتباری برای وجه نقد ماهانه بیشتر، کاهش هزینه‌های غذایتان یا دریافت یک ارتقاء شغلی، تعویض شغل، پیدا کردن کار جانبی یا راه‌اندازی کسب و کار تمام وقت خودتان برای درآمد بیشتر باشد.

مهم‌ترین مخارج خود را تعیین کنید

شما نیز احتمالاً حدود 40 ساعت در هفته کار می‌کنید و البته این میزان زمان آماده شدن و زمانی که مجبور هستید خانه نباشید همچون رفت و آمد تا محل کار یا اوقات فراغت شما در خانه به دلیل خستگی در طور روز را شامل نمی‌شود. اگر قصد دارید این مقدار از زندگی را صرف کسب درآمد در زندگی خود کنید، باید حواستان باشد که درآمدتان برای چیزهایی که بیشترین اهمیت را برای شما دارند، صرف می‌شوند.

داشتن بودجه کمک می‌کند که تمام هزینه‌های خود اعم از بزرگ و کوچک را پیگیری کنید. به شما اجازه می‌دهد که مقدار مخارج همه چیز از صرف قهوه تا بنزین و خرید لباس را تعیین کنید.

اگر بفهمید که ماهیانه 500 هزار تومان برای خرید لباس صرف می‌کنید و این شما را نگران می‌کند چرا که قادر نخواهید بود برای مدتی به تعطیلات بروید و پس‌انداز اضطراری داشته باشید، خواهید دانست که چه‌کار کنید؛ و از آنجا که می‌دانید پول‌ها در کجا صرف می‌شوند و به پیگیری آن‌ها ادامه خواهید داد، در نهایت قادر خواهید بود که برای هر دو مسافرت تفریحی و هزینه‌های غیرقابل اجتناب زندگی که برای شما رخ می‌دهد، پس‌انداز کنید.

البته با توجه به وضعیت تورمی کنونی سواد مالی به ما می‌گوید که سرمایه‌گذاری خردمندانه‌تر از پس‌انداز است. در صورت تمایل به آشنایی با مفاهیم کلی سرمایه‌گذاری می‌توانید به دوره رایگان آموزش همگانی سرمایه‌گذاری مراجعه کنید. همچنین می‌توانید به مقاله سرمایه‌گذاری چیست؛ بررسی اصول و عوامل موثر بر سرمایه‌گذاری مراجعه کنید.

بودجه‌بندی و مشخص کردن مخارج

درآمد غیرمنظم را مدیریت کنید

در صورتی که درآمد غیرمنظم به جای درآمد یکنواخت دارید، بودجه‌بندی متفاوت خواهد بود. اگر به صورت پرداخت ساعتی یا حق کمیسیون فعالیت دارید یا کار فصلی یا دانشجویی می‌کنید، تا زمانی که ماه تمام شود نمی‌دانید که چقدر درآمد دارید. دریافت غیرمنظم، بودجه‌بندی را دشوارتر می‌کند اما همچنان شدنی است.

همچنان می‌دانید که هنوز شما مجبور خواهید بود که هزینه‌های مشخصی صرف‌نظر از نوعش را پوشش دهید و اگر برای مدتی کار مشخصی داشته‌اید، احتمالاً حدس مناسبی از حداقل درآمد خود در هر ماه دارید. در حدود حداقل درآمد بودجه‌بندی کنید و ممکن است به طور خوشایندی شگفت‌زده شوید اگر در انتهای هرماه پول بیشتری کسب کنید. مهم این است که در ماه‌هایی که درآمد بیشتری کسب کردید، پول بیشتری پس‌انداز کنید تا بتوانید در صورت رخداد درآمد کمتر و هزینه‌های بیشتر پاسخگوی آنان باشید.

سیستم‌های بودجه‌بندی

سیستم‌های مختلفی وجود دارند که می‌توانید برای بودجه‌بندی از آن‌ها استفاده کنید که در ادامه به آن‌ها خواهیم پرداخت.

کاغذ و خودکار

این گزینه در وسایل همه است و به رایانه یا تلفن هوشمند نیازی ندارد. می‌توانید به سادگی آن را با خود حمل کنید و در هرزمانی به آن دسترسی داشته باشید. همچنین خطاهای الکترونیکی سبب از بین رفتن داده‌های شما نمی‌شود. البته دفترچه یادداشت می‌تواند گم شود و صورت حساب‌های دقیق شما می‌تواند با ریختن ناگهانی لیوان آبی در نزدیکی آن خراب شود (بنابراین بهتر است از یک جوهر دائمی استفاده کنید). شاید بزرگ‌ترین اشکال این روش عدم وجود میان‌بر است زیرا نمی‌توانید فرمول ایجاد کنید و تمام و یا تعدادی از صفحات را به هم مرتبط کنید. هرقدر بودجه‌بندی شما ساده‌تر باشد، خودکار و کاغذ برایتان بهتر عمل خواهد کرد. زمانی که داشتن تعدادی حساب، وام و کارت اعتباری را شروع می‌کنید، فناوری، پیگیری همه چیز را بسیار ساده‌تر می‌کند.

صفحه گسترده (اکسل)

اگر رایانه‌ای دارید، احتمالاً به برنامه صفحه گسترده برخورده‌اید. اگر ندارید، می‌توانید مجموعه آفیس را از سایت‌های مختلف دانلود کنید که اکسل در آن وجود دارد. اگر از برنامه صفحه گسترده برای پیگیری درآمد و هزینه‌های خود استفاده کنید به سادگی می‌توانید محاسباتی همچون افزودن رسید هزینه‌های هفتگی خواربار یا تعیین مخارج خواربار خود در سال را انجام دهید. به علاوه، یک صفحه گسترده می‌تواند مقداری پویا از میزان پول باقی‌مانده پس از هزینه کردن در ماه را نگهداری کند و در هر زمان در صورت ورود منابع درآمدی و هزینه‌ای جدید به صفحه گسترده، هر طبقه را تعدیل کند.

برنامه‌ها

با گسترده شدن استفاده از اینترنت و تلفن‌های هوشمند، امروزه برنامه‌های بودجه‌بندی مبتنی بر وب و اپلیکیشن‌هایی به وجود آمده‌اند که این کار را برای شما آسان‌تر می‌کنند. این برنامه‌ها می‌توانند با دسته‌بندی خودکار هزینه‌های زندگی شما، پیگیری قبض‌هایتان و ساخت گزارش‌هایی همچون مخارج براساس دسته، مخارج براساس گیرنده وجه و مقایسه درآمد و هزینه، بودجه‌بندی را برایتان ساده‌تر کنند.

برخی از این برنامه‌های فارسی به شرح زیر هستند:

حسابداری شخصی نیوُ، کیف پول محک و نرم‌افزار حسابداری پارمیس.

هرکدام از این برنامه‌ها خدمات رایگان و پولی متفاوتی دارند که شما می‌توانید برحسب نیازتان از آن‌ها استفاده کنید.

در صورتی که خودتان با برنامه صفحه گسترده (اکسل) اقدام به بودجه‌بندی کنید نتیجه آن چنین چیزی خواهد بود:

نمونه‌ای از بودجه‌بندی

از این طریق شما می‌توانید بر هزینه‌کرد خود کنترل بیشتری داشته باشید. همچنین مخارج غیرضروری خود را شناسایی کنید و اقدام به برنامه‌ریزی برای بهبود آن‌ها کنید.

جمع‌بندی

سواد مالی بخش‌های مختلفی دارد که یادگیری هرچه بیشتر آن‌ها می‌تواند بسیار مفید باشد. همان‌طور که در این مقاله نیز اشاره شد، یکی از مهم‌ترین بخش‌های آن بودجه‌بندی است که همچون اساسی برای سواد مالی عمل می‌کند. براساس بودجه‌بندی قادر خواهید بود تا سایر برنامه‌های مالی را طبق آن بهتر به اجرا در آورید و به منظم کردن وضعیت مالی خود بپردازید. برای مطالعه بیشتر می‌توانید به مطلب جایگاه کنترل ریسک در سواد مالی؛ چگونه می‌توانیم سواد مالی خود را بهبود ببخشیم؟ مراجعه کنید.

دسته بندی: آموزش بورس آموزش
مطالب پیشنهادی
نظرات