بلاگ/بورس
شناسه خبر:734 تاریخ انتشار:1399/10/26 18:07 نویسنده: معصومه رنج خواه
بررسی صنعت سیمان

در این مقاله ابتدا به بررسی صنعت سیمان در ایران می‌پردازیم و در ادامه وضعیت این صنعت را از منظر تکنیکال، تحلیل می‌کنیم.

بررسی صنعت سیمان

آشنایی با صنعت سیمان

سیمان از انواع مصالح ساختمانی و گردی است که دارای چسبندگی زیاد بوده و به عنوان یک چسب ساختمانی به کار می‌رود. این ماده مهم که سالانه میلیون‌ها تن از آن در کشور تولید و به مصارف گوناگون می‌رسد، در مقابل هوا و همچنین در زیر آب خود را گرفته، استحکام بیشتری پیدا نموده و مدت دوام آن نامحدود است.
سیمان به خودی خود مقاومت زیادی در مقابل فشار نداشته؛ لیکن پس از ترکیب با شن، ماسه، و آب و تهیه ملات و بتون، با گذشت زمان، مقاومت مورد نظر را ایجاد می‌نماید.

به عبارت دیگر سیمان‌ها مواد چسبنده‌ای هستند که قابلیت چسباندن ذرات به یکدیگر و به وجود آوردن جسم یکپارچه از ذرات متشکله را دارند.


لغت سیمان

لغت سیمان از کلمه یونانی CAEMENTUM مشتق شده است که به معنی تکه تکه کردن سنگ است.

کلمه‌ی سیمان اغلب در مفهوم کلی برای توصیف انواع مواد چسبنده به کار می‌رود
ولی در مفهومی دقیق‌تر به مواد چسبناکی اطلاق می گردد که در ساختمان و بناهای ساخته شده در مهندسی عمران به کار می‌روند.


تاریخچه سیمان در ایران

ورود سیمان به ایران توسط خارجی‌ها بوده‌است که از آن برای ساختن بناهایی نظیر کلیساها و سفارتخانه‌ها و تأسیسات بندری استفاده شده‌است. با شروع قرن ۱۴ هجری شمسی سرعت گسترش کارهای زیربنایی، همزمان با تحولات صنعتی جهانی آنچنان گسترده‌ بود که کیفیت و کمیت محصولات سنتی ساختمانی جواب‌گوی نیازها نبوده‌است و خصوصاً با شروع احداث راه‌آهن سراسری ضرورت استفاده از سیمان جهت ساخت پل‌ها و تونل‌ها و ایستگاه‌ها کاملاً محسوس‌تر گشت.

از آن‌جایی که سیمان کالایی ارزان قیمت و سنگین‌وزن است و مصرف آن وقتی مقرون به صرفه است که محل تولید و مصرف، حتی‌الامکان نزدیک به یکدیگر باشند، لذا پس از مدتی که سیمان وارد می‌شد تصمیم بر این شد که با توجه به وفور مواد اولیه سیمان در ایران، از محل عواید حاصل از قند و شکر اقدام به تأسیس یک کارخانه ۱۰۰تنی (روزانه) سیمان شود.

در سال ۱۳۱۰ این تصمیم عملیاتی شد و مطالعات اولیه زمین‌شناسی منجر به انتخاب محلی واقع در ۷ کیلومتری جنوب تهران آن زمان و در کنار کوه بی‌بی‌شهربانو گردید. کار احداث این واحد با سرمایه ۸ میلیون ریالی در بهمن‌ماه ۱۳۱۲ به پایان رسیده و بلافاصله بهره‌برداری از آن آغاز گردید.


ویژگی‌های صنعت سیمان

  • مهم‌ترین ماده اولیه بسیاری از مصالح ساختمانی و ساخت‌وساز
  • از صنایع راهبردی که نقش مهمی در توسعه اقتصادی و عمران ملی ایفا می‌کند.
  • وسیع‌ترین سطح تولید در بین صنایع
  • پرمصرف‌ترین فرآورده صنعتی
  • یکی از شاخص‌های رشد و توسعه در همه کشورها
  • یک کالای استراتژیک برای انجام عملیات زیربنایی

چگونگی ساخت سیمان

اصولا سه روش برای تولید سیمان وجود دارد:

  • روش تر
  • روش نیمه تر
  • روش خشک
     

این روش‌ها بستگی به مواد خام ورودی به کوره از نظر غلظت و میزان آب اضافه شده به آن‌ها دارد.
مهم‌ترین و پرکاربردترین روش تولید سیمان در جهان روش خشک است که سیستم پخت اکثر کارخانه‌های سیمان ایران نیز بر این روش استوار است.

 

کاربردهای سیمان

سیمان را می‌توان تنها به کار برد یعنی خالص به عنوان ماده دوغاب؛ اما استفاده معمولی و اصلی سیمان در ملات بتون است که در آن‌ها سیمان با مواد بی‌اثر که به سنگدانه معروف هستند مخلوط می‌شود.
ملات عبارت از سیمانی‌است که با ماسه یا سنگ خرد شده مخلوط شده باشد.
بتون برای اهداف گوناگون ساختمانی مورد بهره‌برداری قرار می‌گیرد. از سیمان در تولید آجر، موزاییک ،بلوک، تیر سقف، اتصالات خط آهن و دیگر محصولاتی که با فشار در قالب شکل می‌گیرند استفاده می‌شود. از آن‌جایی‌ که در دنیای امروز بتون مصرف بسیار زیادی دارد، تولید سیمان از اهمیت خاصی برخوردار است. همه‌ساله در کشورهای توسعه یافته افزایش سرانه سیمان تقریباً یک تن است.

انواع سیمان

سیمان پرتلند نوع ۱:

این نوع سیمان، زمانی به کار می‌رود که لازم نیست هیچ‌گونه خواص ویژه‌ای داشته باشد.

سیمان پرتلند نوع ۲:

زمانی‌که گرمای هیدراتاسیون متوسط مورد نظر است؛ از این نوع سیمان استفاده می‌شود. این سیمان برای استفاده عمومی نیز کاربرد دارد.

سیمان پرتلند نوع ۳:

هنگامی‌ که مقاومت‌های بالا در کوتاه‌مدت مورد نظر است، این نوع سیمان کاربرد دارد.

سیمان پرتلند نوع ۵:

در موقعیت‌هایی که مقاومت بالا در مقابل سولفات ها موردنظر باشد، از این نوع سیمان استفاده می‌شود.

سیمان سفید:

از این نوع سیمان در سطح و نمای ساختمان‌ها استفاده می‌شود. همچنین زمانی‌که استفاده از سیمان‌های بدون رنگ با مقاومت بالا مورد نیاز باشد، سیمان سفید کاربرد خواهد داشت. از دیگر موارد کاربردی این سیمان، در تولید انواع سیمان‌های رنگی است.

سیمان سرباره‌ای ضد سولفات:

در موقعیت‌هایی که مقاوت متوسط در مقابل سولفات‌ها یا حرارت هیدراتاسیون متوسط موردنظر است، از این نوع سیمان استفاده می‌گردد.

سیمان پرتلند پوزولانی(pp):

در ساختمان‌های بتنی معمولی و بیشتر در مواردی که مقاومت متوسط در مقابل سولفات‌ها و حرارت هیدراتاسیون متوسط موردنظر باشد، از این سیمان استفاده می‌شود.

سیمان پرتلند آهکی  :(PKZ)

این نوع سیمان در تهیه ملات، بتن و در کلیه مواردی که سیمان پرتلند نوع ۱ بکار می‌رود، قابل استفاده است و دوام بتن را در برابر یخ‌زدن، آب‌شدن، املاح یخ‌زا و عوامل شیمیایی بهبود می‌دهد.

سیمان بنائی:

در موقعیت‌هایی که ملات بنائی با مقاومت‌های کمتر از سیمان پرتلند نوع ۱ موردنیاز باشد، از این سیمان استفاده می‌گردد.

سیمان نسوز ۴۵۰:

حاوی بیش از ۴۰ درصد Al2O3 با اتصال هیدروکسیلی و فازهای کلسیم آلومینات بوده و برای مصرف به‌عنوان ماده نسوز در صنایع حرارتی استفاده می‌شود.

سیمان نسوز ۵۰۰:

حاوی بیش از ۷۰درصد Al2O3 با اتصال هیدروکسیلی و فازهای CA و CA2 بوده و برای مصرف به عنوان ماده نسوز با درصد خلوص بالا در صنایع حرارتی بکار می‌رود.

سیمان نسوز ۵۵۰:

از جمله ویژگی‌های این نوع سیمان می‌توان به نسوز بودن، خواص ترمودینامیکی بالا و کاربردهای ویژه نسوز آن مانند اتمسفرهای احیاء هیدروژن، اشاره کرد.

سیمان چاه نفت:

این سیمان‌ها برای درزگیری چاه‌های نفت به‌کار می‌روند. عمده این سیمان‌ها دیرگیر بوده و در برابر دما و فشار بالا مقاوم هستند و همچنین ممکن است این نوع سیمان در حفره چاه‌های آب و فاضلاب نیز به‌مصرف برسد.

عوامل تاثیرگذار بر قیمت سیمان

  • نوسانات نرخ ارز
  • سیاست‌های قیمت‌گذاری
  • رکود یا رونق بازار مسکن
  • بودجه عمرانی دولت
  • رویدادهای غیرعادی: جنگ، زلزله و...

مزیت نسبی صنعت سیمان در ایران

تولید سیمان در ایران نسبت به کشورهای منطقه دارای مزیت نسبی است که مهم‌ترین آن‌ها بهای پایین و دسترسی آسان به بازار منطقه است.

1) بهای تمام شده پایین:

به دلیل پایین بودن هزینه انرژی، نیروی کار ارزان و همچنین ارزان بودن مواد اولیه مصرفی، بهای تمام شده تولید سیمان در ایران نسبت به متوسط جهانی کمتر است.

2) دسترسی به بازار منطقه:

هزینه حمل و نقل سیمان در مسافت‌های بالا بسیار گران بوده و مهم‌ترین محدودیت در صادرات سیمان می‌باشد. با توجه به دسترسی آسان به کشورهای منطقه و بهای تمام‌شده پایین، صادرات سیمان به کشورهای همسایه امکان‌پذیر است.

مازاد تولید داخل کشور، از غرب کشور به عراق، از شمال غرب به آذربایجان و ارمنستان از شمال شرق به ترکمنستان و تاجیکستان، از شرق به افغانستان و از جنوب به کشورهای حاشیه خلیج فارس صادر می‌شود.
رقبای اصلی ایران در منطقه نیز ترکیه و امارات و پاکستان هستند.

چالش‌های صنعت سیمان در ایران

از مهم‌ترین چالش‌هایی که صنعت سیمان کشور مانند سایر صنایع در سال‌های گذشته و در حال حاضر با آن‌ها مواجه است، می‌توان به موارد ذیل اشاره داشت:

  • مشکلات مربوط به حمل‌ونقل جاده‌ای و هزینه بالای حمل‌ونقل ریلی
  • شرایط دشوار فروش و مازاد عرضه بر تقاضا به‌دلیل رکود اقتصادی و کاهش شدید بودجه عمرانی در کشور
  • افزایش بی‌رویه واحدهای تولید سیمان بدون عدم برآورد صحیح و منطقی از میزان ظرفیت و کشش مصرف سیمان
  • رقابت ناسالم و منفی مانند اعمال تخفیفات نامتعارف ضمن ورود به بازارهای غیرمشترک و تآثیر منفی بر فروش سایر کارخانجات سیمانی
  • وابستگی شدید صادراتی به کشور عراق و به‌دنبال آن کاهش میزان صادرات به این کشور به دلیل مسائل امنیتی و افزایش عوارض گمرکی. همچنین بهره‌برداری از برخی طرح‌های توسعه‌ای و روند افزایش ظرفیت در کشور عراق
  • خودکفا شدن برخی کشورهای مقصد صادراتی و همچنین حضور رقبای جدید در کشورهای هدف
  • ارزآوری نسبتاً کم در برخی از شرکت‌های صادراتی به دلیل مشکلات ناشی از تحریم‌های بین‌المللی جهت انتقال ارز
  • عدم امکان برخورداری از تسهیلات بانکی مناسب در جهت رفع موانع تولید
  • هزینه‌های بالای مالی ناشی از تسهیلات ارزی و شناسایی زیان‌های سنگین تسعیر ارز به دلیل نوسانات نرخ ارز
  • عدم استفاده کامل از ظرفیت تولید و هزینه‌های جذب نشده در تولید
  • کاهش شدید نقدینگی در شرکت‌های سیمانی و مشکلات ناشی از آن
  • کاهش شدید درآمدها و پیشی گرفتن هزینه‌ها که منجر به زیان‌ده شدن تعداد زیادی از کارخانجات سیمان در کشور شده است
  • اجبار به توقف خطوط تولید جهت تعادل بازار عرضه و تقاضا و آثار و پیامدهای مالی، اجتماعی و انسانی آن

توزیع شرکت‌های بورس در سطح کشور

شرکت‌های سیمان خوزستان و سیمان بهبهان نزدیک‌ترین شرکت‌ها به مرز عراق و همچنین شرکت سیمان درود، سیمان ارومیه و سیمان صوفیان نیز در نزدیکی مرز ترکیه و عراق قرار دارند که این نکته جزو مزیت رقابتی این شرکت‌ها محسوب می‌گردد.

شرکت‌های سیمانی حاضر در بورس (به ترتیب ارزش بازار یا MARKET CAP):

در مجموع 31 شرکت سیمانی در بورس اوراق بهادار وجود دارد:

  • سرمایه‌گذاری سیمان تامین/سیتا
  • سیمان فارس و خوزستان/سفارس
  • سیمان تهران/ستران
  • صنایع سیمان دشتستان/سدشت
  • سرمایه گذاری توسعه صنایع سیمان/سیدکو
  • سیمان ساوه/ساوه
  • سیمان خوزستان/سخوز
  • سیمان هرمزگان/ سهرمز
  • سیمان آرتا اردبیل/ ساربیل
  • سیمان بهبهان/ سبهان
  • سیمان سپاهان/سپاها
  • سیمان خزر/سخزر
  • سیمان کرمان/سکرما
  • سیمان کردستان/سکرد
  • سیمان ارومیه/ ساروم
  • سیمان فارس نو/سفانو
  • سیمان مازندران/سمازن
  • سیمان صوفیان/سصوفی
  • سیمان خاش/سخاش
  • سیمان لار سبزوار/سبزوا
  • سیمان شرق/سشرق
  • سیمان هگمتان/سهگمت
  • سیمان سفید نی‌ریز/سنیر
  • سیمان بجنورد/سبجنو
  • سیمان داراب/ساراب
  • سیمان قائن/سقائن
  • سیمان غرب/سغرب
  • سیمان شاهرود/سرود
  • سیمان شمال/سشمال
  • سیمان ایلام/سیلام
  • سیمان دورود/سدور

مقایسه شرکت‌های سیمانی بر اساس P/E

 

همانطور که مشاهده می‌کنید تقریبا نیمی از شرکت های سیمانی P/E کمتری از گروه (صنعت) خود دارند و نیمی از آن‌ها  P/E بیشتری.

با بررسی دقیق‌تر سهام با P/E کمتر می‌توان یک یا چند سهم مناسب و کم‌ریسک را در این صنعت پیدا کرد

مقایسه رشد شاخص صنعت، شاخص کل و هم‌وزن

                           

شاخص صنعت سیمان رشد کمتری هم نسبت به شاخص کل و هم نسبت به شاخص هم‌وزن داشته است. می‌توان امیدوار بود که این صنعت در بلندمدت، فاصله خود را با این دو شاخص کمتر کند.

تحلیل تکنیکال شاخص صنعت سیمانی

 

تحلیل تکنیکال شاخص صنعت سیمانی

پس از حمایت در محدوده 100،000 به مقاومت 103،000 برخورد کرده اما در شکست این خط ناتوان بوده است.
حمایت اول: 100،000

حمایت دوم: 97،000

مقاومت اول: 103،000

مقاومت دوم: 110،000

هدف بلندمدت: سقف قبلی(139،000)

تحلیل تکنیکال شاخص سیمانی به شاخص کل

تحلیل تکنیکال شاخص سیمانی به شاخص کل

پس از حمایت در ناحیه سبز رنگ، هنگام برخورد به ناحیه قرمز و خط مشکی کار سختی دارد و در صورت شکست این نواحی می‌تواند در بلندمدت، به سمت نواحی آبی رنگ حرکت کند.

جمع‌بندی

صنعت سیمان با توجه به تولید تماما داخلی و اختصاص داشتن سهم کمی از تولید به صادرات، بدون توجه به نوسانات مقطعی نرخ ارز به کار خود ادامه دهد.
از لحاظ بنیادی، شروع رشد اصلی صنعت سیمان مصادف خواهد بود با شروع رونق بازار ساخت و ساز مسکن و همچنین طرح‌های عمرانی دولت.
اما بدون توجه به این فاکتورها، هم تحلیل بنیادی و هم تکنیکال، آینده روشنی در بلندمدت برای این صنعت متصور است.

برچسب ها : سیمان صنعت سیمان
دسته بندی: بورس تحلیل
مطالب پیشنهادی
صنعت سیمان و مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر سودآوری آن

آشنایی با صنعت سیمان سیمان از انواع مصالح ساختمانی و گردی است که دارای چسبندگی زیاد بوده و به عنوان یک چسب ساختمانی به کار...

نظرات