بلاگ/آموزش
شناسه خبر:808 تاریخ انتشار:1400/11/24 16:46 نویسنده: معصومه رنج خواه
بازار مالی چیست؟

بازار مالی

بازار مالی (Financial Market) می‌تواند یک فضای فیزیکی یا پلتفرم مجازی باشد که افراد در آن به خریدوفروش دارایی‌های مختلف می‌پردازند. در واقع بازارهای مالی یکی از بخش‌های مهم اقتصاد هستند. قیمت در این بازارها بر اساس فرآیند عرضه ‌و‌ تقاضا مشخص می‌شود. همان‌طور که اشاره کردیم خریدوفروش، مهم‌ترین رویدادی است که در یک بازار مالی رخ می‌دهد و سبب به جریان درآمدن پول در آن می‌شود. چگونگی و ماهیتِ چیزی که بین خریدارها و فروشنده‌ها در بازار مالی معامله می‌شود نوع آن را مشخص می‌کند.

انواع بازارهای مالی دنیا

همان‌طور که بیان شد، انواع مختلفی از بازار مالی وجود دارد که برخی کوچک و محدود به یک کشور و برخی نیز در سطح بین‌المللی با گردش مالی تریلیون‌دلاری هستند. معامله‌گران و سرمایه‌گذاران می‌توانند هم‌زمان در یک یا چند بازار مالی فعال باشند. بنابراین به تبع آشنایی با انواع بازارهای مالی و نیز آگاهی نسبت به ویژگی آن‌ها موجب خواهد شد که افراد در مورد انتخاب مسیر سرمایه‌گذاری و معاملاتی خود در مقاطع مختلف، تصمیمات مناسب‌تری  را اخذ نمایند. در ادامه با مهم‌ترین نوع بازارهای مالی و ویژگی آن‌ها بیشتر آشنا خواهیم شد.

بازارهای مالی

بازار سهام (Stock Market)

بازار سهام یا همان بورس از قدیمی‌ترین و رایج‌ترین انواع بازارهای مالی در دنیا است. در این نوع بازار، سهام شرکت‌های مختلف توسط سرمایه‌گذاران به‌صورت عمومی خریدوفروش می‌شود. هدف از فروش سهام یک شرکت، افزایش میزان سرمایه و نقدینگی شرکت‌ها به‌منظور توسعه‌ کسب‌وکارشان است. بازار سهام نیویورک (New York Stock Exchange = NYSE)، بازار سهام شیکاگو (Chicago Stock Exchange = CHX)، بازار نزدک (Nasdaq) چند نمونه از بزرگ‌ترین بازارهای مالی جهان در کشور آمریکا هستند. بازار بورس اوراق بهادار تهران بزرگترین بازار سهام در کشور ایران است که بیش از 50 سال قدمت دارد (برای کسب آگاهی بیشتر می‌توانید دوره آموزشی رایگان آشنایی با بورس و سرمایه‌گذاری همگانی را تماشا بفرمایید).

از سوی دیگر بازار سهام را می‌توان به زیرمجموعه‌های مختلفی تقسیم‌بندی کرد که در ادامه به بررسی مهم‌ترین آن‌ها خواهیم پرداخت.

بازار اولیه (Primary Market)

سهام یک شرکت، وقتی برای اولین بار برای فروش در بازار سهام ارائه می‌شود، در واقع یک «عرضه اولیه سهام» یا (IPO) برگزار شده و سرمایه‌گذارانی که ‌این سهام را خریداری می‌کنند با فعالیت و سودآوری شرکت و توسعه‌ی آن کسب‌وکار، به مرور با افزایش ارزش سهام آن شرکت به سود می‌رسند.

بازار ثانویه (Secondary Market)

بازار ثانویه این امکان را فراهم می‌آورد تا سهامی که قبلا در بازار اولیه معامله شدند، دوباره قابلیت معامله داشته باشند و دارندگان آن‌ها نگرانی از جهت خرید یا فروش سهام نداشته باشند. تعداد دفعات انجام معامله در بازار ثانویه محدودیتی ندارد.

بازار خارج از بورس (Over The Counter)

بازار  OTC که به آن بازار مبتنی بر چانه‌زنی نیز می‌گویند، بازاری است که در آن معمولا معامله بر روی اوراق بهادار شرکت‌هایی که در بازار اصلی بورس پذیرفته نشده‌اند، انجام می‌شود. در ایران بازار فرابورس معادل بازار خارج از بورس است و تنها تفاوتی که در آن‌ نسبت به بازارهای بین‌المللی وجود دارد این است که بازار فرابورس دارای مکانی فیزیکی است. اما معمولا در سایر کشورها این نوع بازار دارای یک مکان فیزیکی مشخص نیست.

بازار اوراق قرضه (Bond Market)

اوراق قرضه نوعی از اوراق بهادار است که توسط سرمایه‌دارها به‌صورت وام با سررسید و بازدهی مشخص، در اختیار متقاضیان قرار می‌گیرد. به بیان دیگر، اوراق قرضه را می‌توان نوعی توافق بین وام‌دهنده و وام‌گیرنده در نظر گرفت که تمام شرایط وام در آن قید شده ‌است. این نوع اوراق معمولا توسط دولت‌ها و بانک‌های مرکزی منتشر می‌شود. البته کمپانی‌های بزرگ و شهرداری‌ها و برخی سازمان‌های مستقل حکومتی نیز می‌توانند اوراق قرضه صادر کرده و به فروش برسانند.

هدف اصلی از فروش اوراق قرضه، تأمین مالی برای پروژه‌ها و عملیات مختلف است. بازار اوراق قرضه این دارایی‌ها را در قالبی شبیه اسکناس ایجاد کرده و به خریدارها ارائه می‌کند. از آنجایی که خریداران اوراق قرضه به‌نوعی وام‌گیرنده و بدهکار می‌شود، به این بازار، (Debt Market)، (Credit Market یا (Fixed-income Market) هم گفته می‌شود.

در حالت کلی این بازارها بیشتر برای افرادی که به دنبال سرمایه‌گذاری‌هایی با ریسک پایین و همچنین سود کم هستند مناسب است.

بازار فارکس (Foreign exchange)

«بازار تبادل ارزهای خارجی» که با عناوینی چون بازار ارز (Currency Market) با عبارت کوتاه‌شده‌ی فارکس نیز شناخته می‌شود، بزرگترین و نقدشونده ترین بازار مالی دنیاست. در این بازار ارز رایج کشورها مثل دلار، یورو،‌ پوند، ین، فرانک و... با هم مبادله می‌شوند.

ارزش کل معاملات روزانه فارکس بیش از شش‌تریلیون دلار است که در نوع خود بسیار شگفت‌انگیز است.

دارایی‌هایی که فارکس خریدوفروش می‌شوند در دسته‌ی CFD‌ها یا همان قراردادهای مابه‌التفاوت قرار می‌گیرند. این بازار به‌نوعی یک بازار مشتقه محسوب می شود. بازار مشتقه بازاری است که در آن دو یا چند طرف معامله ارزش دارایی را با توجه به بازار اصلی معامله می‌کنند. یعنی افراد در قبال دارایی خریداری شده مالکیتی ندارند و سود و زیان افراد بر مبنای شکار لحظه‌ای نرخ‌ها در بستر اینترنت و نوسانات قیمتی ایجاد می‌شود. همچنین بروکرها از این راه، امکان معامله‌ی این دارایی‌ها را با ارزش لحظه‌ای واقعی برای معامله‌گران فراهم می‌کنند.

از سوی دیگر فارکس یک بازار دو طرفه و 24ساعته است. بنابراین رکود و خواب سرمایه در آن بی‌معناست. همچنین معامله‌گران در هرجایی از دنیا و در هر زمانی بدون محدودیت می‌توانند در این بازار به معاملات بپردازند. معاملات در فارکس همیشه به‌صورت جفت ارز است. یعنی وقتی در بازار فارکس ارزی را خریداری می‌کنید، در همان لحظه ارز دیگری را فروخته‌اید. پس به‌نوعی می‌توان درنظر گرفت که به‌اصطلاح همواره در حال آربیتراژ هستید و سرمایه شما در حال گردش است (برای کسب دانش بیشتر میتوانید دوره آموزشی فارکس را تهیه بفرمایید).

بازار کالاها (Commodities Market)

بازار کالایی محلی برای خریدوفروش دارایی‌ها و کالاهای فیزیکی است. این دارایی‌ها در شاخه‌های مختلفی خریدوفروش می‌شوند که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • محصولات کشاورزی (مثل گندم، ذرت، سویا و...)
  • حیوانات اهلی (مثل گاو و گوسفند)
  • انرژی و سوخت‌های فسیلی (مثل نفت، گاز، اعتبارات نفتی و...)
  • فلزات اساسی و گرانب‌ها (مثل طلا، نقره، پلاتینیوم، مس، روی، سرب و...)
  • سایر کالاها (مثل قهوه، پنبه، شکر و...)

نمونه بازار کالاها، بازار بورس کالای لندن و یا بازار تجاری شیکاگو (CBOT) است که یک قرن قدمت دارد.

از سوی دیگر با توجه به نوع محصولاتی که در بازار کالایی معامله می‌شود، این بازار به سه دسته کلی قابل تقسیم بندی است:

  1. بازار کالایی سخت (Hard Market Commodity)
  2. بازار کالایی نرم (Soft Market Commodity)
  3. بازار کالایی انرژی (Energy Market Commodity)

بازار ارزهای رمزنگاری شده (Cryptocurrency Markets)

با توسعه فناوری و رشد چشمگیر تکنولوژی در دنیا در چند سال گذشته، بازارهای مالی شاهد ظهور رمزارزها به‌عنوان بخش جدیدی از این بازارها بوده است.
کریپتوکارنسی (Cryptocurrency) از دو واژه کریپتو به‌معنی رمزنگاری (crypto) و کارنسی به‌معنی ارز (currency) تشکیل شده است. این دارایی‌ها به‌صورت غیرمتمرکز و بر پایۀ فناوری بلاک چین هستند. رمزارزهای دیجیتال یا ارز مجازی، یک دارایی است که فقط به‌صورت دیجیتال یا الکترونیکی در دسترس است و ماهیت فیزیکی ندارند.
بنابراین با استفاده از این نوع ارزها، می‌توان خیلی سریع، نقل و انتقال بین‌المللی را انجام داد و حدومرزی در این زمینه وجود ندارد.

ویژگی بارز ارزهای رمزنگاری شده این است که عموماً توسط هیچ مرجع مرکزی صادر نمی‌شوند و از لحاظ نظری آن‌ها را از دخالت یا دست‌کاری دولت‌ها مصون می‌دارد.
در حال حاضر مهم‌ترین و معروف‌ترین رمزارز دیجیتال بازار کریپتوکارنسی، بیتکوین است (برای کسب آگاهی بیشتر می‌توانید دوره رایگان آشنایی با بازار ارزهای دیجیتال را مشاهده بفرمایید).

جمع‌بندی

با ظهور فناوری‌ها و تکنولوژی‌های جدید، معنای بسیاری از لغات دست‌خوش تغییر شده یا این لغات معانی بیشتری را نسبت به گذشته پوشش می‌دهند. لغت بازار مالی نیز جزو این لغات است. در این مقاله سعی شد تا ضمن ارائه تعریف جامعی از بازار مالی، انواع مختلف آن توضیح داده شود.

 

  • همانطور که می‌دانید برای فعالیت در بازارهای مالی نیاز به کسب دانش، مهارت و تجربه است. فیندو به عنوان اولین مرکز ارائه‌دهنده خدمات منتورینگ در بازارهای مالی، دوره‌های جامع یک ساله بورس و بازارهای جهانی را برگزار می‌کند.

برچسب ها : بازار بازار مالی
مطالب پیشنهادی
نظرات